TRẬT VÀ BÁN TRẬT GÂN MÁC

TRẬT VÀ BÁN TRẬT GÂN MÁC

(Peroneal Tendon Subluxation & Dislocation)

 

Là tình trạng trật hay trật lặp đi lặp lại của gân mác từ phía sau mắc cá ngoài. Thường hay gặp trên các bệnh nhân trẻ và chơi thể thao. Tình trạng này xảy ra khi chân bệnh nhân gập lòng và nghiêng trong dẫn đến gân mác ngắn và mác dài trượt ra phía trước làm tổn thương mạc giữ gân mác phía trên. Hiện tượng này xảy ra nhiều lần sẽ làm rách dọc gân mác ngay tại vị trí rãnh mác. Tình trạng kèm theo chấn thương này có thể là tổn thương dây chằng phía ngoài cổ chân chiếm 75%.

 

Triệu chứng:

Thông thường bệnh nhân sẽ nghe tiếng kêu “bật” khi bệnh nhân gập lưng bàn chân hay nghiêng trong, có thể kèm đau hay không đau. Khám thì sẽ thấy tiếng kêu phía ngoài cổ chân và có thê mất vững hay đau phía ngoài cổ chân.

Khám lâm sàng có thể thấy các dấu hiệu sau:

  • Phù nè phía ngoài mắc cá chân
  • Đau dọc theo đường đi của gân mác.
  • Hội chứng “giả u” trên tại vị trí 2 gân mác.
  • Bệnh nhân có thể tự ý làm trật gân mác kèm tiếng kêu.

Cận lâm sàng:

X quang cổ chân xoay trong có thể thấy được dấu hiệu rứt vỏ xương ở phần xa mắc cá ngoài (fleck sign, rim fracture).

MRI là phương tiện đánh giá tốt nhất, mặt phẳng đánh giá là lát cắt ngang với tư thế chụp cổ chân là gập lòng nhẹ cổ chân. Có thể xác định được rách gân, đánh giá mức độ trật và bán trật gân mác và các tổn thương kèm theo.

Điều trị

Điều trị không phẫu thuật: Chỉ định với các trường hợp chấn thương cấp tính với các vận động viên không chuyên nghiệp. Nẹp bột cẳng bàn chân + chống chân được bảo vệ trong 6 tuần. Tỷ lệ thành công là 50%.

Điều trị phẫu thuật:

Chỉ định:

  • Các vận động viên chuyên nghiệp muốn quay lại thi đấu đỉnh cao nhanh.
  • Trật hay bán trật kèm với rách dọc gân mác.
  • Trật tái đi tái lại nhiều lần.

2 phương pháp:

  1. Khâu lại mạc giữ gân mác phía trên và đào sâu rãnh mác.
  2. Đào sâu rãnh mác và chuyển mô mềm.